1. YAZARLAR

  2. Orhan Kaplan

  3. Emekli maaşları ne zaman artar?
Orhan Kaplan

Orhan Kaplan

Emekli maaşları ne zaman artar?

A+A-

Milyonlarca çalışanın hayali, erken yaşta emekli olup huzurlu bir emeklilik yaşamı sürdürmek kuşkusuz...
Bu nedenle emekli maaşları hemen hemen her vatandaşımızın kafasında soru işareti olarak yer etmekte.
Türkiye’de emekli maaşları aynı işte çalışanlar arasında bile farklılıklar gösterirken, ortalama emekli maaşları ise dünyanın pek çok ülkesinden düşük, kimilerinden de yüksek.

Emekli olma yaşları da ülkeden ülkeye farklılıklar gösterse de Türkiye’de şu an emeklilik yaşları erkeklerde 60, kadınlarda 58.

Avrupa’nın varsıl ülkelerinde emekliler bizden yüksek maaş alıyorlar ama çoğunda emeklilik yaşı 63-65…
Ama asıl daha da önemlisi Avrupa ülkelerinde yaşlı nüfuslarına oranla 4 çalışan bir emekliye bakıyor…
Türkiye’de ise 2 çalışan bir emekliye bakıyor.

Doğal olarak da emekli maaşları düşük oluyor.

* * *
Eski yıllara göre emeklilik maaşlarında önemli iyileştirmeler yapılmış olsa da farklı farklı yıllarda aynı miktarda prim ödemiş olanlar arasında önemli ölçüde maaş farklılıkları bulunmakta.

Bu nedenle aynı primi ödemiş olmanıza karşın,  sana neden eşinin, komşumun, arkadaşının emekli maaşından düşük emekli aylığı bağlandı tarzında serzenişler ve şikâyetler hiç bitmemekte.

Bunun nedeni hesaplama yönteminde…

Emeklilik konusunda mevcut mevzuatımızda geçmiş yıllarda kimi değişiklikler yapıldı.  
Özellikle sigorta ve çalışma yaşamını ilgilendiren en önemli değişiklik ise 01.10.2008 tarihinde gerçekleşerek Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında sigorta statülerinin aynı çatı altında olması sağlandı.
Kuşkusuz bu bir reformdu Türkiye için…
Ne ki, emekli aylığının hesaplanmasında ve farklılıkların ortaya çıkmasında bu reformun ne etkisi var ki diyeceğinizi biliyorum.
En düşük emekli aylığına neden olan aylık bağlama oranı bu tarihten sonraki prim gün sayısı ve primlerin katsayı hesaplanması ile oluşmaktadır.
Bunu da 3 aşamaya ayırıyorlar…
01.2000 yılına kadar yatırılan sigorta prim gün sayısı ve sigorta primlerinin etkisi…
01.2000 ile 01.10.2008 arası sigorta prim gün sayısı ve sigorta primlerinin etkisi.
Ve 10.2008 sonrası sigorta prim gün sayısı ve sigorta primlerinin etkisi ile farklı olarak aylık bağlama oranlarında hesaplanarak emekli aylıkları son halini alıyor.
Biraz karmaşık bir sistem yani…

* * *
S. Faruk Çelik’e Çalışma Bakanı olduğu dönemde sormuştum, “Neden bütün emeklilere her yıl 50 lira, yüz lira gibi düşük artış sağlıyorsunuz, bir kerede 500 lira gibi bir artış yapıp emeklileri biraz rahatlatamaz mısınız” diye.

O da “12 Milyon emekliye 500’er lira verirsek bütçe şu kadar açık verir, nasıl kapatacağız bunu” gibi bir yanıt vermişti.
Kuşkusuz bu bir tercih ve gelir dağılımını daha adaletli yapmakla ilintili bir şey.

Ancak bir de şu gerçek var;  Türkiye'de 12 milyon 324 bin 186 kişi devletten emeklilik, malullük, ölüm aylığı ile dul ve yetim maaşı alırken, 22 milyon 407 bin 415 sigortalı çalışan bulunuyor.

Dünyada sosyal güvenlik kurumlarının gelir gider dengesini sağlayabilmesinde ideal oran, sistemde 1 emekliye karşı 4 çalışanın bulunmasıdır.

Ne yazık ki, Türkiye'de 1 emekliye düşen sigortalı çalışan sayısı tam olarak 2 bile değildir.
Yaşlanan nüfusumuzla gelecek günlerde bu günleri bile arayabiliriz!

 

Bu yazı toplam 115 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.