1. YAZARLAR

  2. Orhan Kaplan

  3. Bir ülke parasının diğerinden değerli olması ne anlama gelir?
Orhan Kaplan

Orhan Kaplan

Bir ülke parasının diğerinden değerli olması ne anlama gelir?

A+A-

Türk lirasının dolar ve Avro karşısında değer yitirmesi Bulgarların Edirne’ye akın etmesine yol açtı son yıllarda ve özellikle son aylarda.

Nedeni Bulgaristan para birimi Levanın Türk lirasını 5’e katlaması…

Genel ekonomi literatürüne göre; bir ülke parasına talebin artması o ülkenin güçlü ekonomi olmasıyla doğrudan alakalıdır.

Açıkçası ABD Doları’nın ya da AB Avro’sunun değerli olmasının arkasında güçlü ekonomilerin olması yatmaktadır.

Güçlenen bir ekonomide aynı zamanda para birimi de güçlenir ve bu para birimi elinde tutanlara güven verir.

Güçlü bir ekonomi uzun vadede üretken ve rekabetçi bir ekonomi demektir.

Güçlü ekonominin diğer göstergeleri ise; düşük işsizlik, yükselen verimlilik, artan yatırımlar, kamu borç yükünün düşmesi, tüketici ve iş dünyası güveninin yüksekliği şeklinde sıralanabilir.

Buraya kadar tamam…

Ama madalyonun bir başka yönü daha var…

* * *

Türk lirasıeğer değer yitirirse, dış satım artar, dış alım azalır.

Ekonominin en iyi bilinen hipotezlerinden birisi paranın dış değer ile dışticaret arasındaki ilişkiyi ortaya koyan hipotezdir.

Ülke parası yabancı paralara karşı değer yitirirse dış satım ucuz hale geleceği için artar, dış alım ise pahalı hale geleceği için azalır.

Türkiye’nin öteden beri en büyük sorunlarının başında Dış Ticaret Açığı gelmektedir.

Bu makasın daralması, açığın azalması demektir…

Bu açıdan bakıldığında Türk lirasının Dolar ve Avro karşısında değer yitirmesi iyi görünebilir…

Ama asıl olan bunun sürdürülebilir olmadığıdır.

Asıl olan istikrarlı bir süreçtir…

 

* * *

Bulgaristan Leva’sının  bu gün TL’nin 5 misline yaklaşması ne anlama gelir?

Bir istikrar göstergesi midir bu, sürdürülebilir bir durum mudur?

Bulgaristan bir AB ülkesi olarak para birimini Avro olarak henüz kullanamıyor ama paraları Leva’yı Avro’ya endeklemiş durumdalar.

Bir Avro iki Bulgaristan Leva’sı etmektedir.

Bu da bir Leva’nın 5 Türk lirasına eşit olması anlamı taşıyor.

Genel ekonomi literatürüne göre; bir ülke parasına talebin artması o ülkenin güçlü ekonomi olmasıyla doğrudan alakalıdır, demiştik yukarıda.

Evet, şimdi aklımıza şu soru gelmiyor mu?;

Bulgar ekonomisi Türkiye’ye göre daha güçlü bir ekonomi midir?

Ne üretir, ne satar dünyaya?

Parasının değerli olması bir istikrar göstergesi midir?

Bu sürdürülebilir bir durum mudur?

Bulgaristan’ın bizim tıpkı 2001’lerde olduğu gibi ‘Sabit Kur’ sistemini uygulaması ilerleyen süreçte bu yapıyı tıpkı bizim geçmişte yaşadığımız tıkanıklıklara götürmeyecek midir?

Para biriminin Avro ve Dolar'a karşı kuru, onudeğerli ya da değersiz olduğunu gösterir mi?

Para bir satın alma aracıdır

Başkaca ölçütlere de bakmak gerekir…

Söz gelimi fiyatlara, faiz oranlarına

Paranın değerini satın alma gücü ve dolaşımdaki likiditesi belirler.

1 Bulgar Leva'sının 5 Türk lirası etmesi onu değerli yapar mı?

Kur değerlerinden ziyade dünyanın her yanında değiştirilebilmesi ve rezerv para olması daha önemli değil midir?

* * *

Öte yandan Türk lirasınında değerli olduğu ülkeler vardır.

Tayland, Macaristan, Sırbistan, Ukrayna, Moldova, Gürcistan, Rusya, Arjantin, Hindistan, Çek Cumhuriyeti, Makedonya, Endonezya, Vietnam, İran…

Dünyanın en değerli parası olan 4 ülkesi ise;

Kuveyt dinarı: 19,37 TL, Bahreyn dinarı: 15,62 TL, Umman riyali: 15,31 TL,Ürdün dinarı: 8,32 TL!

Türk Lirası 193 ülke arasında 38'inci sırada bulunuyor

Bu yazı toplam 79 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT